Historia prawa jazdy
Author: dedopl
Prawo jazdy jako pierwsi wprowadzili Francuzi. Zgodnie z zarządzeniem paryskiej policji od 1893 roku musiał je posiadać każdy kierowca w tym mieście. Od 1899 roku zasada ta została rozszerzona na cały kraj.
Pierwsze przepisy poruszania się po drogach powstały w Polsce w 1826 roku, lecz dopiero niemal sto lat później, w roku 1921 powstał pierwszy polski kodeks drogowy. Rzeczpospolita pod zaborami nie miała własnego, narodowego prawodawstwa, siłą rzeczy więc uzależniona była od administracji państw zaborczych. Cywilizacyjnie najbardziej rozwinięty był zabór pruski. Dotyczyło to także początków motoryzacji i nowoczesnej komunikacji. Pierwsze znaki drogowe na ziemiach polskich zostały wprowadzone w 1908 r. i było ich zaledwie pięć. O prawdziwych początkach polskiego prawa o ruchu drogowych i pierwszych, polskich licencjach dla automobilistów możemy mówić dopiero po 1918 roku. Pierwsze prawa jazdy w II Rzeczpospolitej wydane zostały niemal wraz z odzyskaniem niepodległości. Jesienią 1918 roku powstały pierwsze komisje egzaminacyjne dla kandydatów na kierowców.
W szkołach zasiadali członkowie automobilklubów, pasjonaci motoryzacji i wojskowi, którzy szkolili rekrutów jeszcze w c.k. armii austro-węgierskiej. Pierwsze „prawka” to małe, zielone książeczki, zawierające dane osobowe kierowcy, datę uzyskania uprawnień i wykaz „przykazań” automobilisty. Przepisy dotyczące praw jazdy określono w 1921, wraz z wejściem w życie pierwszego, polskiego kodeksu drogowego – „Przepisów o ruchu pojazdów mechanicznych po drogach publicznych”. Był to prawdziwy przełom. Nowością stało się wprowadzenie kategorii praw jazdy, zróżnicowanych w zależności od rodzaju pojazdu. Najniższa, V kategoria, upoważniała do prowadzenia motocykli, a posiadacz tzw. jedynki, czyli kategorii najwyższej był już prawdziwym zawodowcem i mógł prowadzić autobusy. Ponieważ był to czas niezwykłego, światowego sukcesu Henry Forda, twórcy motoryzacji masowej, osobna kategoria prawa jazdy – IIB – uprawniała do prowadzenia jednego modelu samochodu – słynnego Forda T. Auto święciło tryumfy w USA i w Europie, także na polskich drogach. Wprowadzono w nim nowatorskie rozwiązania – m.in. zmianę biegów za pomocą pedałów.
Kolejnym kryterium przyznawania uprawnień kierowcom był podział na amatorskie i zawodowe prawo jazdy. Aby uzyskać dokument trzeba było mieć 18 lat i zdać egzamin teoretyczno-praktyczny obejmujący wiedzę z budowy i działania pojazdu, ze znajomości przepisów ogólnopolskich i wojewódzkich oraz umiejętnością prowadzenia pojazdu. Prawo Jazdy wydawano na trzy lata, a nie było wymagane przy prowadzeniu pojazdów których prędkość maksymalna nie przekraczała 10 km/h. Panowała opinia, że egzamin był trudny i aby dobrze się do niego przygotować, należało uczęszczać na kurs. Jak pisze historyk Warszawy, Karol Jerzy Mórawski, „posiadanie automobilowego prawa jazdy było po I wojnie równie rzadkie i elitarne, jak dziś licencja pilota”.* Niemniej – zainteresowanie motoryzacją wśród mieszkańców stolicy przeszło najśmielsze oczekiwania. W czerwcu 1921 roku otwarto słynną Szkołę Kierowców Stowarzyszenia Młodzieży Chrześcijańskiej YMCA, w ślad za nią powstawały rozmaite agendy wojskowe. Szkoła YMCA w pierwszym roku swej działalności przyjęła niemal półtora tysiąca kursantów, z czego dyplom ukończenia kursu otrzymało zaledwie 389. Sito było gęste – spośród absolwentów kursu jedynie 241 zdało egzamin.
na podstawie:
wikipedia.pl
Archiwum polskiej motoryzacji
Muzeum polski ludowej
Jerzy Kociszewski – Bydgoszcz
Tags: historia prawa jazdy
Comments are closed.
Menu
- Historia prawa jazdy (1)
- Newsy (2)
- pisano o nas (1)
losowe zdjęcia
